CBAM · Уредба (ЕУ) 2023/956 · Ран пристап
CBAM известување: реални вградени емисии наместо стандардни вредности
Соберете верификувани податоци за емисиите од странските производители, пресметајте ги вградените емисии по пратка и подгответе основа за годишната CBAM декларација — пред стандардните вредности да го поскапат вашиот увоз.
Накратко
Што е CBAM?
CBAM (Механизам за јаглеродно прилагодување на границите) е инструмент на климатската политика на ЕУ, уреден со Уредбата (ЕУ) 2023/956, со кој на увозот на железо и челик, алуминиум, цемент, ѓубрива, водород и електрична енергија се применува цена на јаглеродот споредлива со онаа во системот на ЕУ за тргување со емисии (EU ETS).
Целта е спречување на истекување на јаглеродот (carbon leakage). За увозниците тоа значи нова регулаторна обврска: да ги докажат вградените емисии на увезената стока и да го предадат соодветниот број CBAM сертификати. Pixel & Proof е B2B софтвер за собирање, пресметка и документирање на тие податоци низ целиот синџир на снабдување.
Клучни факти
- Пропис: Уредба (ЕУ) 2023/956 (CBAM), изменета со пакетот за поедноставување од 2025 година
- Преоден период: 1.10.2023 – 31.12.2025 (само известување)
- Конечна фаза: од 1.1.2026
- Праг: 50 тони CBAM стока годишно по увозник
- Статус: овластен CBAM декларант
- Прва годишна декларација: за 2026 година, до 30.9.2027
- Верификација: акредитиран верификатор
Регулаторна рамка
Што значи CBAM за увозниците од 2026 година?
Механизмот за јаглеродно прилагодување на границите (CBAM) е во конечна фаза од 1 јануари 2026 година. Стока опфатена со CBAM смее да увезува само овластен CBAM декларант, освен ако вкупниот годишен увоз не го надминува прагот од 50 тони.
Декларантот еднаш годишно ги пријавува вградените емисии на увезената стока и го предава соодветниот број CBAM сертификати. Ако реалните податоци не се достапни или не се верификувани, се применуваат стандардни вредности кои по правило се неповолни — а трошокот расте како што се укинуваат бесплатните ETS алокации.
Постепено воведување на финансиската обврска
Уделот на вградени емисии за кои се предаваат CBAM сертификати, паралелно со укинувањето на бесплатните алокации во EU ETS:
Година
Удел на обврската
2026
2,5 %
2028
10 %
2030
48,5 %
2032
73,5 %
2034
100 % (целосна обврска)
Опфатена стока
Шест сектори со високи емисии
CBAM се однесува на стока од Прилог I на Уредбата, вклучително одредени прекурсори и производи подолу во синџирот, како завртки, цевки и алуминиумски профили.
Железо и челик
Алуминиум
Цемент
Ѓубрива
Водород
Електрична енергија
Како работи модулот CBAM
Од податоци за капацитетот до декларацијата
01
Собирање податоци
Странските производители ги внесуваат производните податоци и емисиите на капацитетот преку структуриран портал, без размена на табели по е-пошта.
02
Пресметка на емисии
Пресметка на директни и индиректни вградени емисии, вклучително емисиите на релевантните прекурсори.
03
Контроли и верификација
Автоматските контроли на доследност и заклучените докази ја олеснуваат работата на акредитираниот верификатор.
04
Декларација и DPP
Податоците се подготвуваат за годишната CBAM декларација и можат повторно да се користат во дигиталниот пасош на производот.
За кого
Ги поврзуваме увозниците, производителите и верификаторите
Увозници во ЕУ
Намалете ја финансиската изложеност со докажување на реални емисии наместо стандардни вредности.
Странски производители
Задржете пристап до купувачите во ЕУ преку едноставно, стандардизирано доставување податоци за емисиите.
Акредитирани верификатори
Прегледајте ги изворните податоци и доказите на едно место, со автоматски контроли на доследност.
Често поставувани прашања за CBAM
CBAM — одговори за увозници
Кој мора да биде овластен CBAM декларант?
Секој увозник (или неговиот индиректен царински застапник) кој во календарска година увезува повеќе од 50 тони CBAM стока мора да има статус на овластен CBAM декларант. Без тој статус таквата стока не може да се царини.
Што се вградени емисии?
Вградените емисии (embedded emissions) се емисии на стакленички гасови настанати при производството на стоката: директни емисии од производствениот процес, индиректни емисии од потрошената електрична енергија (кога е применливо) и емисии содржани во релевантните прекурсори.
Што ако добавувачот нема реални податоци за емисиите?
Тогаш се применуваат стандардните вредности што ги објавува Европската комисија, зголемени за додаток кој со текот на времето расте. Тие по правило се понеповолни од реалните, верификувани податоци, па собирањето податоци од странски капацитети директно го намалува трошокот на CBAM сертификатите.
Кој ги проверува CBAM податоците?
Реалните емисии пријавени во годишната декларација мора да ги верификува акредитиран верификатор. Платформата му дава на верификаторот пристап до изворните податоци, заклучените докази и автоматските контроли на доследност.
Може ли CBAM податоците да се користат и за дигиталниот пасош на производот?
Да. Верификуваните вградени емисии може да се вклучат во дигиталниот пасош на производот (DPP) како податок за јаглеродниот отпечаток, што е особено релевантно за челик и алуминиум — приоритетни групи на работниот план на ESPR.
Приклучете се на раниот пристап до модулот CBAM
Модулот CBAM го развиваме заедно со првите корисници. Јавете ни се и обликувајте го според потребите на вашиот увоз.